چگونه ارزشهای اخلاقی و رفتاری را در کودکان کار تقویت کنیم؟

نرگس محمدی

زمانی که کودکان به علت نیازهای مادی، فقر، گرسنگی و امرارمعاش خود و خانواده، مجبور به فعالیت در اجتماع می شوند، از محیط کوچک خانه خارج شده وارد محیط بزرگترِ جامعه می شوند؛ یک قدم از هم سن سالان خود عقب مانده اند زیرا بجای داشتن یک دنیای شاد کودکانه جسم کوچک خود را برای فرار از فقر وارد یک دنیای بزرگتر می کنند. در نتیجه این بزرگ مردان کوچک، از جهات گوناگونی چون تقویت و توسعه مهارتهای شناختی پرورش خلاقیت های ذهنی، سلامت و بهداشت روانی ، حل تعارضات و پیشگیری از انحرافات رفتاری در دوره پر تلاطم نوجوانی و به ویژه انتقال ارزشهای حاکم بر جامعه و پرورش رفتارها و فضیلت های اخلاقی و تربیت و تقویت نگرشهای متعالی اجتماعی می بایست مورد توجه فوق العاده قرار گیرند.

اما چه کسی می تواند به این امر مهم جامه عمل بپوشاند؟

چه کسی و با چه قابلیتی می تواند این حق گرفته شده را از کودکان کار به آنها باز گرداند...؟!

چه کسی می تواند با شناخت صحیح ویژگی های زیستی، شناختی، عاطفی، روانی و اجتماعی کودکان و پیش نیازهای اساسی ایشان، موثرترین روش های تربیتی را در شکوفا کردن استعدادها و رشد متعالی شخصیت آنان اتخاذ نماید؟

چه کسی و با چه بینش و بصیرتی می تواند الگوهای راستین و تمام عیار را برای کودکان فراهم نماید؟

چه کسی با کدامین عقیده و بینش و با بهره مندی از چه روشی قادر خواهد بود مهارتهای اجتماعی ، مسئولیت پذیری ، مثبت اندیشی، اعتماد به نفس و احساس خود ارزشمندی را در کودکان کار تقویت کرده و ایشان را در برابر محرکه های آسیب رسان مصون نماید؟

- ارزشهای اخلاقی مانند مسئولیت پذیری، احترام به حقوق دیگران، همکاری،صداقت،شجاعت و مهارتهای ارتباطی باید علاوه بر آموزش برنامه ریزی گردد.

همانطور که می دانیم این ارزشها و رفتارهای منطبق با آن در انسان ذاتی نیست، بلکه در طی رشد حاصل می شود. حال که این بچه ها از حق مدرسه و تعلیم و تربیت و.. محرومند، باید این حق نداشته را به آنها برگرداند.

- لازمه پرورش اخلاقی کودکان این است که آنان را در درک اینگونه مفاهیم و چگونگی تطبیق دادن آنها با موفقیت های زندگی آشنا سازیم.

- به کار بردن کلمه های صحیح عاملی مهم است. استفاده صحیح و بجا از کلمات نتایجی موثر بر روح و جسم می گذارد( زندگی ما را افکارمان می سازند).

- کلمات و پیامهایی که بیانگر ارزشهای اخلاقی مورد نظر است باید همه جا جلوی چشم کودکان باشد.

جامعه می تواند با انسانهایی که خواندن و نوشتن را بدرستی نمی دانند کنار آید. خطر اصلی، وجود انسانهایی تنگ نظر، متعصب و خود محور است که جامعه را ازهم خواهد پاشید.

با توجه به همه ی این گفته ها و تمام چیزهای که با چشم دیده وبا گوش خود شنیده ایم باید دست به دست هم داده و شاه کلید مناسبی برای حل این معضل اجتماعی بیابیم تا شاید بتوانیم سهم کوچکی در حل  این معضل  داشته باشیم . امید است روزی رسد که دیگر کودک کاری نباشد.